Vino je jedan od najstarijih i najcjenjenijih proizvoda ljudske kulture, nastao fermentacijom grožđa i oblikovan utjecajem prirode i čovjeka. Njegova kvaliteta i karakter ovise o sorti grožđa, tlu, klimi te načinu uzgoja i prerade.
Svako vino nosi obilježja područja iz kojeg dolazi – od svježih i voćnih bijelih vina, preko elegantnih roséa, do punih i kompleksnih crnih vina. Razlike u aromi, boji i okusu čine vino raznolikim i jedinstvenim iskustvom.
Podjela vina
Prema kakvoći razlikuju se:
stolna vina
stolna vina s oznakom kontroliranog podrijetla
kvalitetna vina s oznakom kontroliranog podrijetla
vrhunska vina s oznakom kontroliranog podrijetla
predikatna vina
arhivska vina
specijalna vina
pjenušava vina
Prema sadržaju šećera vina se dijele na suha, polusuha, poluslatka i slatka vina, a prema boji na bijela, ružičasta i crna.
Stolno vino je vino proizvedeno od jedne ili više sorti grožđa vinove loze. Stolno vino ne može nositi oznaku sorte. Stolno vino s oznakom kontroliranog podrijetla je vino proizvedeno od jedne ili više sorti grožđa koje potječu iz jedne vinogradarske regije.
Kvalitetno vino s oznakom kontroliranog podrijetla
je vino proizvedeno od jedne ili više sorti grožđa koje potječu iz jedne vinogradarske podregije s izraženim kvalitetnim organoleptičkim svojstvima značajnim za ekološke uvjete i sorte određene vinogradarske podregije, vinogorja ili položaja čiju oznaku nosi, koje je odnjegovano u toj podregiji.
Vrhunsko vino s oznakom kontroliranog podrijetla
je vino proizvedeno od određene sorte ili grupe sorti grožđa koje potječu iz jednog ili više vinogradarskih položaja u okviru jednog vinogorja s osobito izraženim kvalitetnim, specifičnim organoleptičkim i kemijskim svojstvima značajnim za ekološke uvjete položaja i sorte, odnosno grupe sorti grožđa. To vino mora biti i odnjegovano i punjeno u boce u vinogradarskom vinogorju koji obuhvaća određeni položaj.
Ako vino nosi oznaku sorte, mora biti proizvedeno od najmanje 85% grožđa sorte čije ime nosi.
Predikatna vina su vina koja u izuzetnim godinama u posebnim uvjetima dozrijevanja, načina berbe i prerade daju posebnu kakvoću, a moraju biti proizvedena samo od grožđa preporučenih sorti za pojedino vinogorje.
Predikatna vina su:
Kasna berba – vino proizvedeno od grožđa koje je ubrano u stanju potpune zrelosti i čiji mošt ima najmanje 94° Oechsla. lzborna berba – vino proizvedeno isključivo od brižno izabranog grožđa, čiji mošt sadrži najmanje 105° Oechsla.
lzborna berba bobica – vino proizvedeno od prezrelih ili plemenitom plijesni napadnutih bobica čiji mošt sadrži najmanje 127° Oechsla. Izborna berba prosušenih bobica – vino proizvedeno od prosušenih bobica čiji mošt sadrži najmanje 154° Oechsla. Ledeno vino – vino proizvedeno od grožđa koje je ubrano pri temperaturi od najmanje -7°C i prerađeno u smrznutom stanju, a čiji mošt sadrži najmanje 127° Oechsla.
Arhivsko vino je vino koje se u podrumskim uvjetima čuva dulje od njegovog optimalnog zrenja, a najmanje pet godina od dana prerade grožđa u vino, od čega najmanje tri godine u boci.
Specijalna vina su vina dobivena posebnim načinom prerade grožđa, mošta ili vina bez dodatka ili s dodatkom određene količine vinskog alkohola, vinskog destilata, šećera, koncentriranog mošta i mirisavih ili drugih dopuštenih tvari biljnog podrijetla.
Specijalna vina su: desertno vino, likersko vino, aromatizirano vino.
Pjenušava vina su vina koja uz ostale određene sastojke sadrže i povećanu količinu ugljičnog dioksida, zbog kojeg se pri otvaranju boce razvija obilna pjena.
U pjenušava vina ubrajaju se prirodno pjenušava i gazirano pjenušava vina. Poslove u području vinogradarstva i vinarstva utvrđene Zakonom obavlja Hrvatski zavod za vinogradarstvo i vinarstvo.